Türkçe    English   русский 

şifremi unuttum

Şifremi Unuttum
Kolon Kanser Tarama Hayat Kurtarıyor

KOLON KANSERİNDE TARAMA HAYAT KURTARIYOR

Prof. Dr. Fatih Ağalar
Hem ülkemizde hem de dünyada sık görülen kanser türlerinden biri olan kolon kanseri, kanserler içinde belki de bilimsel çalışma ve araştırmaların en çok yapıldığı alanlardan birisidir. Kolon kanserinin neredeyse yüzde 90’dan fazlası polipten gelişir. Polipler başlangıçta, iyi huylu olan metastaz yapmayan ve henüz kanserleşmemiş urlardır. Daha kanserleşmeden endoskopik yöntemle alınırlarsa (polipektomi) kolon kanserinin büyük oranda önüne geçilmiş olunur. Tarama programları ile kolon kanserinin büyük oranda önüne geçilebileceğini söyleyen Liv Hospital Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Fatih Ağalar kolon kanseri belirtileri ve tedavisini anlattı. 
Tarama kolonoskopileri çok önemli
Kolon kanserinden korunma da, tarama kolonoskopisinin önemli bir yeri bulunur. Bu kanserin sık görüldüğü ülkelerde her ülkenin sağlık otoritesinin kabul ettiği birbirine benzer tarama programları vardır. Tarama programlarının tamamında kalın bağırsağın bir kısmının veya tamamının kolonoskopi denilen bir yöntemle ve gözle görerek kontrolünün yapılması önerilir. Burada amaç kanseri oluşmadan önlemek veya henüz başlangıç halinde olan ve belirti vermeyen erken evredeki kanserleri geç olmadan yakalayıp tedavi etmektir. 
Kanser gelişimi önlenebilir

 


Kolon kanseri için ailesel risk faktörleri ve kişisel düzletilebilir veya izlenmesi gereken risk faktörleri bilinir ve kişilerde buna yönelik uygun kontroller yapılırsa, kanser gelişmesinin büyük oranda önlenebileceğini veya kanserlerin erken evrede yakalanıp daha kolay tedavi edilebileceğini bildirmektedir. Ailesinde genetik yatkınlık bulunanlarda, örneğin kalın bağırsak kanseri veya kalın bağırsak kanseri ile genetik ilişkili olabilen diğer kanserli bireylerin meme, rahim kanseri, yumurtalık kanseri tiroid kanseri, gibi kanseri olanlarda kolonoskopik taramaya başlama yaşı daha erken ve kontroller daha sık önerilebilmektedir.

Ailesinde 45 yaşın altında, kalın bağırsak kanseri hikayesi bulunan bireylerin varlığı veya aile bireylerinde daha önceden riskli polip denilen poliplerin çıkarılması işlemleri uygulanmış bireyler olması, riski artırır.  Riskin ne kadar yüksek olduğu sağlık profesyonelleri tarafından birtakım kriterlere bakarak değerlendirilir ve ona göre bir takip ve tarama programı belirlenir. Hastanın ailesinde kolon kanseri varsa, kanserli yakın akrabanın yaşı yanında diğer özellikler de dikkat alınarak birinci derece akrabalara tarama kolonskopisine ne zaman başlanacağı ve takip aralığı süresi analiz edilir. Tarama kolonoskopisinde polip saptananlar ve başarılı “temizleme polipektomi” yapılabilenlerde kişinin kolon kanserine yakalanma ihtimali çok düşer

Genetik yatkınlık çok önemli
Toplumda her bireyin kolon kanseri yakalanma oranı aynı değildir. Kolon pek çok kanserde görüldüğü gibi kolon kanserine yakalanma oranı da yaşlanma ile birlikte artar. Genel olarak bir kansere yatkınlığı “düzeltilebilir” ve “düzeltilemeyen faktörler” belirler. Kolon kanseri de bu bakımdan farklı değildir. Düzeltilemeyen faktörler içinde, yaşlanma ve genetik yatkınlık ön plandadır. Bazı ailelerde fazla miktarda kolon ve rektum kanseri görülebilir. Bu kanser ailelerindeki genetik yatkınlığa neden olan hastalıklarda farklılıklar göstermekle birlikte genel olarak bu ailelerde takipler sık yapılmalıdır. Bazı ailevi kolon ve rektum kanseri sendromlarında hastalığın oluşma oranı o denli yüksektir ki, bu aile bireylerinde, kılavuzların önerdiği zaman ve şekilde, koruyucu olarak kalın bağırsağın çıkarılması işlemi gerekmektedir. Kolon kanserinin önlenmesi açısından düzeltilebilir risk faktörleri içinde aşırı kilolu olmak,  aşırı alkol tüketimi, sigara kullanımı, proteinden zengin diyetler, fazla miktarda kırmızı et tüketimi sedanter yaşantı gibi faktörler sayılabilir.  Bu risk faktörleri düzeltildiğinde kolon kanserine yakalanma riski azalacaktır.
50 yaşından sonra tarama şart
Poliplerin görülme sıklığı yaşla birlikte artar.  Toplumda herhangi bir riski bulunmayan sağlıklı bireylerde kolon kanseri taramasına 50 yaşından sonra başlanır.  Böyle averaj riske sahip bir bireyde 50 yaşından sonra yapılan bir tarama kolonoskopisi “eğer tamamen normal sonuç vermiş ise” kişiyi yaklaşık 8- 10 sene koruyabilir.  Ancak; risk faktörü bulunanlarda veya daha önceki kolonoskopisinde polip varlığı olanlarda, ailesinde kolon kanseri bulunanlarda, özelikle birinci derece akrabalarında adenomatöz polip bulunanlarda, kolonoskopik tarama sıklığı değişkenlik gösterir. Tarama kolonskopisinde Polip saptanmayan, risksiz bireylerde ikinci tarama kolonoskopisi için acele etmeye gerek yoktur. Ailevi riski olanlarda ya da kolonoskopide polip saptananlarda ikinci tarama kolonoskopi için gereken süre, polibin türüne,  büyüklüğüne, sayısına ve polibin içindeki yapıya göre tarama belirlenir.
Kolon kanseri tehlikeli mi?
Erken teşhisin çok önemli olduğu kolon kanseri, belirti vermeyen ve yavaş ilerleyen bir kanser türü. Özellikle 50 yaş ve üzerindeki kişilerde görülen bu kanser erken teşhisle tedavi edilebiliyor. Kolon kanseri dünyada 2. ya da 3. sıklıkta görülen kanserler arasında yer alıyor.
Kolon kanserinin belirtileri nelerdir?
•    Kansızlık
•    Ele gelen kitle
•    Rektal kanama
•    Dışkıda kan
•    Büyük abdest çapında incelme
•    Büyük abdest düzenin değişmesi
•    Tuvalete gidip rahatlayamama
•    15 günden uzun süren karın ağrısı
Kolon kanseri tanısı nasıl konulur?
Öncelikle hastanın doktora başvurması ve rektal muayene dahil tam bir fizik muayene ve Hastanın yakınmalarının sağlık profesyonelleri tarafından dinlenmesi gerekir. Daha sonra sırasıyla aşağıdaki testler yapılmalıdır: Laboratuvar tetkikleri (Tam kan sayımı, biyokimyasal tetkikler). Bunların arasında CEA (Karsinoembriyonik antijen) istenir. Bu antijen, kolon kanserlerinde kanda yükselebilen ve tanıda olduğu kadar hastalığın tedaviye nüksü anlamada işe yarayan tetkiklerden birisidir. Sonrasında ise hastanın şikayetlerine yönelik tetkikler istenmekle birlikte bazı basit kan testleri yanında kolonoskopik inceleme gerekir. Eğer kolonoskopide polip saptanırsa bu çıkartılır veya kitle saptanırsa buradan doku incelemesine olanak sağlayan biyopsiler alınır.  Kesin tanı patolojik inceleme ile konur. Eğer bireyin kanser olduğu anlaşılırsa doğru evreleme için MR, karın CT si, daha ileri evrelerde PET CT gibi görüntüleme tetkikleri istenir.

 

Uzmanlarımıza Sorun
Uzmanlarımıza Sorun
İsim Soyisim(*) :  
Telefon(*) :  
Şehir :
E-mail(*) :  
Mesajınız(*) :  
Rapor Gönder :
Güvenlik :
Top